smartctl Komutu ile Linux'ta Disk Sağlığı Kontrolü

smartctl Komutu ile Disk Sağlığı Kontrolü

Diskler genellikle uyarı olmadan ölmez. Bir disk çalışmayı durdurmadan önce genellikle yeniden atanan sektorler, okuma hataları veya artan sıcaklıklar biriktirir ve bu sayılar SMART (Self-Monitoring, Analysis and Reporting Technology) ile izlenir. smartctl bu sayaçları okur, böylece "bu disk arızalı mı?" sorusuna disk kendi verileriyle cevap verir.

smartctl Komutu Nasıl Kullanılır

smartctl komutunun temel kullanımı:

smartctl [OPTIONS] DEVICE

DEVICE genellikle /dev/sda, /dev/sdb veya /dev/nvme0 gibi tam disk yollarıdır. Birçok kontrol root yetkisi gerektirir.

smartctl Kurulumu

smartctl, smartmontools paketinin bir parçasıdır.

Ubuntu, Debian ve türevleri için:

sudo apt install smartmontools

Fedora, RHEL ve türevleri için:

sudo dnf install smartmontools

Kurulumdan sonra, sisteminizde direkt disk erişimi olan kullanıcılar için sudo ile çalıştırın.

Diskin SMART Desteklerini Kontrol Etme

Disk bilgisini almak için:

sudo smartctl -i /dev/sda

Eğer SMART destekleniyorsa, aşağıdaki gibi bir çıktı alırsınız:

Model Family: Samsung based SSDs
Device Model: Samsung SSD 870 EVO 1TB
Serial Number: S6PTNM0T812345A
Firmware Version: SVT02B6Q
User Capacity: 1,000,204,886,016 bytes [1.00 TB]
SMART support is: Available - device has SMART capability.
SMART support is: Enabled

Genel Disk Sağlığı Kontrolü

Diskin genel sağlığını kontrol etmek için:

sudo smartctl -H /dev/sda

Eğer çıktı FAILED ise, diskin kendi kendini tahmin ettiği ömrü 24 saate kadar kaldı demektir. Derhal verileri yedekleyin.

SMART Özelliklerini Okuma

SMART özelliklerini okumak için:

sudo smartctl -A /dev/sda

Çıktıdaki önemli özellikler:

• Reallocated_Sector_Ct (5) - Diskin yeniden atadığı sektor sayısı. Bu sayı arttıysa disk arızalı olabilir.
• Reported_Uncorrect (187) - Diskin düzeltemediği hata sayısı.
• Current_Pending_Sector (197) - Diskin okumayı beklediği sektor sayısı.
• Offline_Uncorrectable (198) - Diskin okunamayan sektor sayısı.

Öz Yükleme Testleri

Kısa bir test için:

sudo smartctl -t short /dev/sda

Uzun bir test için:

sudo smartctl -t long /dev/sda

Test sonuçlarını görmek için:

sudo smartctl -l selftest /dev/sda

NVMe Diskleri Kontrol Etme

NVMe disk sağlığı için:

sudo smartctl -a /dev/nvme0

Önemli alanlar:

• Percentage Used - Diskin kullanım yüzdesi.
• Available Spare - Diskin boş alan yüzdesi.
• Media and Data Integrity Errors - Veri integrite hataları.

USB Kapsüllükleri Arkasındaki Diskleri Kontrol Etme

USB adapter ile bağlı diskler için:

sudo smartctl -a -d sat /dev/sdb

smartd ile Sürekli İzleme

smartd servisini etkinleştirmek için:

sudo systemctl enable --now smartd

Hata Ayıklama

İzin reddedildi
Komutu sudo ile çalıştırın.

SMART desteklenmiyor
SMART'i etkinleştirmek için sudo smartctl -s on /dev/sda kullanın.

Bilinmeyen USB köprüsü
sudo smartctl -a -d sat /dev/sdb deneyin.

Hızlı Referans

Görev	Komut
Disk ve SMART desteğini tanımlama	sudo smartctl -i /dev/sda
Genel geçer/geçersiz kararı	sudo smartctl -H /dev/sda
Özellik tablosu	sudo smartctl -A /dev/sda
Tam ATA disk raporu	sudo smartctl -x /dev/sda
NVMe sağlığı	sudo smartctl -a /dev/nvme0
Kısa öz yüklenme testi	sudo smartctl -t short /dev/sda
Tam yüzey testi	sudo smartctl -t long /dev/sda
Öz yüklenme sonuçlarını görüntüleme	sudo smartctl -l selftest /dev/sda
USB adapter arkasındaki disk	sudo smartctl -a -d sat /dev/sdb

Sonuç

smartctl ile aylık disk sağlığı kontrolü, disk arızalarını planlı bir şekilde tespit etmenizi sağlar. Disklerin sağlığını düzenli olarak kontrol edin ve verilerinizi yedekleyin.