Python Temel Sözdizimi ve Veri Yapıları Hızlı Başvuru Kılavuzu
Bu makale, Python programlamada en sık kullanılan veri tiplerini, operatörleri, temel koleksiyon metotlarını ve kontrol akış yapılarını özetlemektedir. Bu referans, hem yeni başlayanlar hem de deneyimli geliştiriciler için hızlı bir hatırlatıcı görevi görür.
Zorluk Seviyesi
beginner
Temel Veri Tipleri (Data Types)
Python, dinamik olarak tiplendirilmiş bir dildir. Temel yerleşik tipler ve bunları kontrol etme yöntemleri aşağıdadır:
| Sözdizimi | Açıklama |
|---|---|
42, 3.14, -7 |
int (tam sayı), float (ondalıklı sayı) sabitleri |
True, False |
bool (Boolean) |
"hello", 'world' |
str (dizgi — değiştirilemez) |
[1, 2, 3] |
list — değiştirilebilir (mutable), sıralı |
(1, 2, 3) |
tuple — değiştirilemez (immutable), sıralı |
{"a": 1, "b": 2} |
dict — anahtar-değer çiftleri |
{1, 2, 3} |
set — benzersiz, sırasız |
None |
Değer yokluğunu temsil eder |
type(x) |
x'in tipini döndürür |
isinstance(x, int) |
x'in belirli bir tipte olup olmadığını kontrol eder |
Operatörler (Operators)
Aritmetik, karşılaştırma, mantıksal ve üyelik operatörleri.
| Operatör | Açıklama |
|---|---|
+, -, *, / |
Toplama, çıkarma, çarpma, bölme |
// |
Tam sayı bölmesi (taban bölmesi) |
% |
Modulo (kalan) |
** |
Üs alma |
==, != |
Eşit, eşit değil |
<, >, <=, >= |
Karşılaştırma |
and, or, not |
Mantıksal operatörler |
in, not in |
Üyelik testi |
is, is not |
Kimlik testi (aynı nesne mi?) |
x if cond else y |
Ternary (koşullu) ifade |
Dizgi (String) Metotları
Dizgiler değiştirilemezdir; bu metotların çoğu yeni bir dizgi döndürür.
- Büyük/Küçük Harf Dönüşümü:
s.upper()veyas.lower(). - Boşluk Temizleme: Baştaki ve sondaki boşlukları kaldırmak için
s.strip()kullanın. - Bölme ve Birleştirme:
s.split(",")ile liste oluşturulur,",".join(lst)ile liste birleştirilir. - Arama ve Değiştirme:
s.replace("eski", "yeni")veyas.find("x").
Liste (List) Metotları
Listeler, Python'daki en esnek veri yapılarıdır ve değiştirilebilirler.
- Ekleme:
lst.append(x)(sona ekler) veyalst.insert(i, x)(belirli bir indekse ekler). - Çıkarma:
lst.remove(x)(değere göre ilk eşleşeni siler) veyalst.pop(i)(indekse göre siler ve döndürür). - Sıralama:
lst.sort()(yerinde sıralama yapar) veyasorted(lst)(yeni sıralı liste döndürür).
Sözlük (Dictionary) Metotları
Anahtar-değer erişimi ve manipülasyonu.
Erişimde anahtar yoksad[key]birKeyErrorfırlatır. Güvenli erişim içind.get(key, default_value)kullanın.
# Değer alma
value = my_dict.get('key_name', 'Varsayılan')
# Anahtar-değer çiftleri üzerinde döngü
for key, value in my_dict.items():
print(f"{key}: {value}")
Kontrol Akışı ve Fonksiyonlar
Temel döngü yapıları ve işlev tanımlamaları.
# Koşullu İfadeler
if x > 10:
print("Büyük")
elif x == 10:
print("Eşit")
else:
print("Küçük")
# Döngü
for i in range(5):
if i == 3:
continue # 3'ü atla
print(i)
# Fonksiyon Tanımlama
def kare_al(sayi):
"""Bir sayının karesini döndürür."""
return sayi ** 2
# Lambda Fonksiyonu
carp = lambda x, y: x * y
Hata Yönetimi (Exception Handling)
Çalışma zamanı hatalarını yakalamak için try...except bloğu kullanılır.
try:
sonuc = 10 / 0
except ZeroDivisionError as e:
print(f"Hata yakalandı: {e}")
finally:
print("Temizlik her zaman çalışır.")


