PostgreSQL Yönetim ve Operasyonel Komut Başvuru Kılavuzu

Giriş

Bu kılavuz, PostgreSQL veritabanı sistemlerinde günlük operasyonel görevleri yerine getirmek için gereken temel komutları ve en iyi uygulamaları özetlemektedir. Veritabanı yöneticileri ve geliştiriciler için bir başvuru kaynağı olarak hazırlanmıştır.

1. Bağlantı ve Oturum Yönetimi

PostgreSQL'e erişmek için psql arayüzü kullanılır. Yerel veya uzak sunuculara bağlanırken aşağıdaki yöntemler izlenmelidir:

1. Yerel varsayılan kullanıcı ile bağlanmak:

   psql

2. Belirli bir kullanıcı ve veritabanı ile bağlanmak:

   psql -U kullanici_adi -d veritabani_adi

3. Uzak sunucuya bağlanmak:

   psql -h host_adresi -p 5432 -U kullanici_adi -d veritabani_adi

İpucu: Mevcut bağlantı detaylarını görmek için \conninfo komutunu kullanabilirsiniz.

2. Veritabanı ve Rol Yönetimi

Veritabanı yaşam döngüsünü yönetmek için SQL komutları kullanılır. Yeni bir veritabanı oluşturmak için:

CREATE DATABASE proje_db;

Kullanıcı (rol) yönetimi, güvenlik açısından kritik öneme sahiptir. Giriş yapabilen bir kullanıcı oluşturmak için:

CREATE USER app_user WITH PASSWORD 'guclu_sifre';

3. Yetkilendirme (Grant/Revoke)

Güvenlik prensibi gereği, kullanıcılara sadece ihtiyaç duydukları yetkiler verilmelidir. Örneğin, bir tabloya okuma yetkisi vermek için:

GRANT SELECT ON TABLE siparisler TO app_user;

4. Veritabanı İnceleme ve Meta Komutlar

Veritabanı şemasını anlamak için psql'in sunduğu meta komutlar oldukça pratiktir:

• Tüm veritabanlarını listele: \l
• Tabloları listele: \dt
• Belirli bir tablonun yapısını görüntüle: \d tablo_adi

5. Yedekleme ve Geri Yükleme

Veri güvenliğini sağlamak için düzenli yedekleme şarttır. pg_dump aracı ile mantıksal yedekleme yapılabilir:

pg_dump -U kullanici -d veritabani > yedek.sql

Geri yükleme işlemi için ise psql komutu kullanılır:

psql -U kullanici -d veritabani < yedek.sql

6. Servis Durumu ve Versiyon Kontrolü

Sistem seviyesinde PostgreSQL'in çalışıp çalışmadığını kontrol etmek için:

sudo systemctl status postgresql

Veritabanı sürümünü sorgulamak için ise SQL sorgusu kullanılabilir:

SELECT version();