Linux fdisk ile Disk Bölümlendirme ve Yönetim Rehberi

Giriş

fdisk, Linux sistemlerinde disk bölümlendirme tablolarını yönetmek için kullanılan en temel ve güçlü komut satırı araçlarından biridir. Bu rehber, bir diski sıfırdan hazırlamaktan mevcut bölümleri düzenlemeye kadar olan süreci adım adım açıklamaktadır.

Diskleri Listeleme ve Tanıma

İşlem yapmadan önce doğru diski belirlemek veri kaybını önlemek için kritiktir. Mevcut diskleri ve bölümleri görüntülemek için aşağıdaki komutları kullanabilirsiniz:

lsblk -f
sudo fdisk -l

Uyarı: Yanlış diski seçmek tüm verilerin silinmesine neden olabilir. Her zaman lsblk ile model ve boyut bilgilerini kontrol edin.

Disk Bölümlendirme İşlemleri

1. Diski Açın: sudo fdisk /dev/sdX komutu ile etkileşimli moda girin.
2. Bölüm Tablosu Oluşturun: Yeni bir diskte önce tablo türünü seçin: g (GPT) veya o (MBR).
3. Yeni Bölüm Oluşturun: n tuşuna basın. Varsayılan değerleri kabul etmek için Enter tuşunu kullanın.
4. Boyut Belirleme: Bölüm boyutunu +10G veya +100G gibi ifadelerle girin.
5. Değişiklikleri Kaydedin: p ile tabloyu gözden geçirin ve w ile yazarak çıkın.

Bölüm Türlerini Değiştirme

Bölüm türünü değiştirmek için t komutunu kullanın. Örneğin, bir bölümü LVM veya Swap olarak işaretlemek için l ile listelenen kodlardan uygun olanı seçin.

Formatlama ve Bağlama (Mount)

Bölüm oluşturulduktan sonra dosya sistemi oluşturulmalı ve sisteme bağlanmalıdır:

sudo mkfs.ext4 /dev/sdX1
sudo mkdir -p /mnt/data
sudo mount /dev/sdX1 /mnt/data

Güvenlik ve İpuçları

İşlemler sırasında v komutu ile bölüm tablosunu doğrulayabilir, q ile hiçbir değişiklik yapmadan çıkabilirsiniz. Eğer bir disk kullanımda ise, umount komutu ile önce bağlantısını kesmeyi unutmayın. partprobe komutu, kernel'ın bölüm tablosunu yeniden okumasını sağlar ve sistemin değişikliği hemen tanımasına yardımcı olur.